fbpx

Θα διάβαζε το παιδί μου αν δεν είχε τον φόβο των βαθμών;

Η αξιολόγηση και η βαθμολογία των μαθητών βρίσκονται συχνά στο επίκεντρο συζητήσεων μεταξύ των γονιών, καθώς συχνά τίθενται ερωτήματα όπως:

 

  • Πώς επηρεάζεται η μαθησιακή διαδικασία αλλά και η ψυχολογία του παιδιού μου από την αξιολόγηση;
  • Έχει η αξιολόγηση προγνωστικό χαρακτήρα για τη μελλοντική επιτυχία του παιδιού μου στη ζωή;
  • Αποτελούν οι βαθμοί έναν τρόπο για εμένα να νουθετήσω το παιδί μου;

 

Μια σύντομη ιστορική αναδρομή μας δείχνει ότι η βαθμολογία είναι στοιχείο σύμφυτο του εκπαιδευτικού συστήματος. Η αξιολόγηση και οι εξετάσεις εμφανίστηκαν στην εκπαιδευτική πραγματικότητα της Ευρώπης με τη δημιουργία των πανεπιστημίων το 12ο και 13ο αιώνα και κατά τον 19ο και 20ο αιώνα επεκτάθηκαν και στις μεσαίες και κατώτερες εκπαιδευτικές βαθμίδες. Παρά την έντονη κριτική στην Ελλάδα και διεθνώς εναντίον των βαθμών κατά τη δεκαετία του ’70, μετά από πολλές και ποικίλες αλλαγές, η αξιολόγηση των μαθητών μέσω βαθμολογίας και εξετάσεων έχει φτάσει ως τις μέρες μας και αποτελεί τη συστηματική διαδικασία που καθορίζει την έκταση κατά την οποία έχουν επιτευχθεί οι προκαθορισμένοι στόχοι από τον μαθητή στο τέλος μιας εκπαιδευτικής προσπάθειας.

 

Σκοπός της βαθμολογίας είναι να παρέχει στο μαθητή 1) Πληροφόρηση για το βαθμό ανταπόκρισής του στις απαιτήσεις της διδασκαλίας. 2) Συναισθηματική ενίσχυση με την πληροφόρηση σχετικά με την πρόοδο που πέτυχε. 3) Αυτοπεποίθηση και πίστη στις ικανότητές του. 4) Ρεαλιστική εκτίμηση του εαυτού του, συνειδητοποίηση των δυνατοτήτων και αδυναμιών του, αυτογνωσία.

 

Το θέμα ελκύει έντονα το ενδιαφέρον όλων των φορέων που εμπλέκονται στη διαδικασία της εκπαίδευσης. Οι εκπαιδευτικοί είναι σε διαρκή αναζήτηση τρόπων και μεθόδων, που θα τους επιτρέψουν να αξιολογήσουν δίκαια και αντικειμενικά τους μαθητές τους. Η αξιολόγηση της μάθησης έχει ψυχολογική, εκπαιδευτική και κοινωνική διάσταση. Ο εκπαιδευτικός καλείται να διαδραματίσει και το ρόλο του αξιολογητή της μάθησης καθώς αποτελεί ο ίδιος το κλειδί για μια αξιόπιστη, αντικειμενική και αποτελεσματική αξιολόγηση.

 

Οι λόγοι που επικαλούνται οι επικριτές της αξιολόγησης, αφορούν κυρίως τις ανεπιθύμητες παρενέργειες των παραδοσιακών μορφών βαθμολόγησης. Συχνά εκφράζεται η άποψη ότι διαταράσσεται η παιδαγωγική σχέση ανάμεσα στον μαθητή και στον δάσκαλο απ’ τη στιγμή που ο τελευταίος αναλαμβάνει το ρόλο του βαθμολογητή. Έμφαση δίνεται επίσης στο γεγονός ότι ο δάσκαλος δεν είναι εκπαιδευμένος βαθμολογητής, συνεπώς η βαθμολογία του είναι παιδαγωγικά ερασιτεχνική. Επιπλέον, ο φόβος των κακών βαθμών πολλές φορές χρησιμοποιείται ως πίεση στο μαθητή για να μάθει και να αποδώσει. Η χρήση του βαθμού ως κινήτρου μάθησης οδηγεί σε στρεσογόνες για το μαθητή εκπαιδευτικές διαδικασίες. Όταν ο μαθητής μαθαίνει από το φόβο των κακών βαθμών, το σχολείο αποτυγχάνει να δραστηριοποιήσει άλλα παιδαγωγικότερα μέσα. Ο μαθητής έχει εσωτερικά κίνητρα για μάθηση, τα οποία το σχολείο πρέπει να ενεργοποιήσει.

 

Επιπλέον, οι ειδικοί πιστεύουν ότι οι μη ρεαλιστικές προσδοκίες μπορούν να επηρεάσουν τη γνωστική και συναισθηματική ανάπτυξη του παιδιού. 

Το 2016, στο Πανεπιστήμιο της Αριζόνα, ερευνητές έκαναν ένα πείραμα που απέδειξε ότι υπερβολική πίεση τη στιγμή της βαθμολογίας είναι μία λανθασμένη συμπεριφορά που μπορεί να βλάψει την επιτυχία του παιδιού στην μετέπειτα ζωή του.

Οι γονείς που πιέζουν τα παιδία τους ώστε να πάρουν καλούς βαθμούς στο σχολείο, συχνά ελαχιστοποιούν τη σπουδαιότητα των κοινωνικών δεξιοτήτων και δε δείχνουν αποδοχή και ενσυναίσθηση. Με αυτό τον τρόπο, συμβάλλουν στην αποτυχία των παιδιών τους στην προσαρμογή τους ως άτομα και ως πολύτιμα μέλη στην κοινωνία.

Όταν οι γονείς ενδιαφέρονται μόνο για τους καλούς βαθμούς των παιδιών τους, δημιουργούν προκλητικές συνθήκες άγχους και στρες. Η έρευνα αυτή  έχει αποδείξει πως η διδαχή στα παιδιά αξιών, όπως είναι η ευγένεια και η ενσυναίσθηση, βοηθάει στην καλύτερη απόδοση στο σχολείο και αυξάνει τις επιτυχίες.

 

Για να είναι αποτελεσματική η αξιολόγηση χρειάζεται να είναι τακτική και τα κριτήρια με τα οποία γίνεται να γνωστοποιούνται με τρόπο ξεκάθαρο στους αξιολογούμενους μαθητές. Η σχολική αξιολόγηση προσφέρει στο μαθητή πληροφορίες για τον ίδιο του τον εαυτό, αποκτά αυτογνωσία και αυτοαντίληψη. Με την αξιολόγηση επιβραβεύονται και αμείβονται εκείνοι που κατέβαλαν μεγάλη προσπάθεια, κι αυτό αποτελεί μια ηθική ικανοποίηση, αλλά και ένα αίσθημα δικαιοσύνης. Η αξιολόγηση της επίδοσης των μαθητών συμβάλλει στον να προγνωρίζουν γονείς και μαθητές τις πιθανότητες αξιοποίησης των δυνατοτήτων των παιδιών και επομένως να προσανατολίζονται σωστά ως προς το μελλοντικό επάγγελμά τους.

 

Οι ψυχολόγοι υποστηρίζουν ότι η γονική ενθάρρυνση είναι ουσιώδης ώστε τα παιδιά να βγάλουν προς τα έξω τον καλύτερο εαυτό τους. Η ολική απομάκρυνση και αδιαφορία για το παιδί είναι τόσο κακή όσο είναι η υπερβολική πίεση.

Προσπαθήστε να μην κάνετε συνεχή και μη εποικοδομητική κριτική στα παιδιά σας. Όταν έρχεται η αποτυχία (κάτι πολύ φυσιολογικό σε όλους τους ανθρώπους!), οι γονείς θα πρέπει να βοηθούν τα παιδιά να καταλάβουν αυτό που δε πήγε και τόσο καλά αυτή τη φορά και να εστιάσουν στα βήματα βελτίωσης της κατάστασης. Διαφορετικά, τα παιδιά θα νιώθουν ντροπή και φόβο για την αποτυχία, θα απομακρυνθούν από τους γονείς τους και τα αγχωτικά ή τα καταθλιπτικά συμπτώματα θα τους κατακλύσουν.

Εστιάστε στη σπουδαιότητα της μάθησης νέων γνώσεων και όχι στην αξιολόγηση της απόκτησης γνώσεων. Τα παιδιά «διψούν» για γνώσεις, ειδικά σε πεδία που τους ενδιαφέρουν.

Η ίδια η γνώση και όχι ο τρόπος προόδου βρίσκεται σε προτεραιότητα. Μελετήστε μαζί με το παιδί σας και κάντε τη μάθηση, παιχνίδι!

 

Η ψηφιακή εκπαιδευτική πλατφόρμα ήδη-έτερον δημιουργήθηκε με επίκεντρο τον μαθητή. Δημιουργήσαμε χιλιάδες ολιγόλεπτα βίντεο με χρήση των πλέον σύγχρονων οπτικοακουστικών μέσων και προγραμμάτων για να κρατήσουμε ζωντανό το ενδιαφέρον του μαθητή καθ’ όλη τη διάρκεια του μαθήματος και να ενθαρρύνουμε τη δίψα για μάθηση! Παράλληλα, χρησιμοποιούμε την αξιολόγηση ως μέσο επιβράβευσης και ανάπτυξης του αισθήματος της επίτευξης στα παιδιά, έτσι ώστε να νιώθουν τα ίδια ότι προοδεύουν και μαθαίνουν πραγματικά.

 

Παράλληλα, οι καθηγητές και οι επιστημονικοί συνεργάτες του ήδη-έτερον σας παρέχουν υποστήριξη και απαντούν στις ερωτήσεις σας για την πορεία του παιδιού σας. Με live στατιστικά και βαθμολογίες, ενημερώνεστε για την πρόοδο, το πρόγραμμά και την πορεία του παιδιού σας στη διάρκεια του σχολικού έτους, δίνοντάς σας ένα σημαντικό εργαλείο για την ενθάρρυνση του παιδιού προς τη γνώση!



Πηγές: 

-Ιωάννης Ε. Βρεττός, ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ, Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών

-Προκόπης Μανωλάκος, Η Αξιολόγηση του μαθητή, Εφαρμοσμένη Παιδαγωγική, Περιοδική Ηλεκτρονική Έκδοση του Ελληνικού Ινστιτούτου Εφαρμοσμένης Παιδαγωγικής και Εκπαίδευσης (ΕΛΛ.Ι.Ε.Π.ΕΚ.), Τεύχος 1

https://adelphipsych.sg/the-damage-parents-could-be-doing-by-pressuring-kids-to-get-high-grades/